Petycja Stowarzyszenia do Rady przy WKZ
Dodane przez Gruneberg dnia 24.01.2014

Petycja Stowarzyszenia "Ocalmy Zabytek" do Wojewódzkiej Rady Ochrony Zabytków przy Zachodniopomorskim Wojewódzkim Konserwatorze Zabytków w Szczecinie, w sprawie opinii dotyczącej metody przemieszczenia willi Grüneberga.


Rozszerzona zawartość newsa

 

Wojewódzka Rada Ochrony Zabytków

przy Zachodniopomorskim Wojewódzkim

Konserwatorze Zabytków w Szczecinie

E-mail: sekretariat@wkz.szczecin.pl

 

Podstawa prawna nin. petycji: art. 63 Konstytucji w związku z art. 221 k.p.a. (dotyczy obiektu zabytkowego, podlegającego ochronie i opiece bez względu na stan zachowania, składana jest więc w interesie publicznym).

Petycja

 

Szanowni Państwo,

w związku z wnioskiem Konsorcjum firm Szybki Tramwaj Sp. z o. o. / Strabag Sp. z o. o., dotyczącym translokacji zabytku nieruchomego, tj. willi Grüneberga, wpisanego do rejestru zabytków pod numerem A-762, Stowarzyszenie „Ocalmy Zabytek” zwraca się z apelem o nie wyrażenie zgody na tzw. translokacje segmentową zabytku.

    Należy zwrócić uwagę, że Konsorcjum firm Szybki Tramwaj Sp. z o. o. / Strabag Sp. z o. o. w ww. wniosku w sposób nieobiektywny przedstawia dwa warianty przemieszczenia zabytku. W sposób tendencyjny faworyzuje wariant tzw. translokacji segmentowej. Używając w stosunku do tego wariantu przemieszczenia willi Grüneberga określenia: „jest to koncepcja wzmocnień i przesunięcia budynku metodą segmentową”, ucieka się do oczywistej manipulacji językowej, ponieważ translokacja segmentowa nie ma nic wspólnego z przesunięciem. Jest to operacja polegająca na rozebraniu zabytku i następnie jego rekonstrukcji. W takim przypadku substancja zabytkowa willi Grüneberga ulegnie bezpowrotnemu zniszczeniu w znacznie większym zakresie niż przy przesuwaniu całej bryły budynku i zabytek w dużym stopniu może utracić swoje walory autentyzmu. Szczególnie zagrożone są polichromie i zdobienia na tynku.

    Dlatego też stanowisko Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie, zawarte w piśmie z dnia 22.10.2013 r. skierowanym do Konsorcjum Szybki Tramwaj, należy uznać za słuszne. W powyższym piśmie ZWKZ w Szczecinie stwierdził, że: „w przedmiotowym przypadku nie jest dopuszczalny ze stanowiska konserwatorskiego sposób przemieszczenia, polegający na przeniesieniu budynku w ramach zespołu działań obejmujących jego rozbiórkę, przeniesienie na nowe miejsce i odtworzenie przy użyciu oryginalnych oraz własnych – nowych elementów i materiałów. Tego rodzaju operacja bowiem, przeprowadzona nawet najbardziej dokładnie i starannie pod względem technicznym, pozostawiłaby swój ślad na budowli czy to w postaci zmian architektury zewnętrznej i wewnętrznej, czy też zmian materiałowych, spowodowanych potrzebą wymiany tych części lub elementów, które w czasie rozbiórki i operacji przeniesienia, uległyby zniszczeniu lub okaleczeniu. Zachodzi tu również niebezpieczeństwo wprowadzenia niepożądanych zmian przy ponownym składaniu zabytku, związanych ze zmianą technologii budowlanych, a co za tym idzie zmianą charakteru techniki wykonawczej, co z kolei pociągnęłoby za sobą nieuchronnie naruszenia walorów autentyzmu i stanowiłoby oczywisty błąd konserwatorski. Należy podkreślić, że zabytek złożony na nowo, mimo usilnych starań wiele traci, zwłaszcza w zakresie historycznych wartości konstrukcyjnych, chociaż sam proces składania może nawet przyczynić się do uzdrowienia i wzmocnienia struktury.

    W związku z charakterem murowanej konstrukcji obiektu, w przedmiotowym przypadku, w opinii ZWKZ w Szczecinie, dopuszczalne ze stanowiska konserwatorskiego jest jedynie przemieszczenie przedmiotowego budynku, rozumiane jako zespół czynności technicznych związanych z przesunięciem lub przetoczenie z jednego miejsca na drugie w całości”.

     Stowarzyszenie przypomina, że przedmiotowy obiekt jest objęty aż dwiema formami ochrony zabytków: wpisem do rejestru zabytków, a także decyzją Nr ZRiD 13/2011 – Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 29.12.2011 r. WUiAB/I/KG/6740/386/11 UNP: 44239/WUiAB/-XIV/11 o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (art. 7 pkt 4 u.o.z. stanowi bowiem, że formą ochrony zabytków są ustalenia ochrony w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej).

     Decyzja Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 29.12.2011 r., o której mowa wyżej, zawiera następujące ustalenia: „Z uwagi na kolizję zaprojektowanej inwestycji drogowej z obecną lokalizacją w/w budynku, budynek ten zgodnie z projektem 'budowlanym zostanie przesunięty w nowe miejsce, uzgodnione z Zachodniopomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Szczecinie opinią z dnia 09 marca 2011 r. znak: ZN-41.50/205/W/2010/2011”. Z kolei projekt budowlany, stanowiący integralny załącznik do tej decyzji, dokładnie precyzuje technologię i technikę translokacji zabytku, tj. przewiduje przemieszczenia zabytku w całości: „Powyższy projekt zakłada przesunięcie budynku po torowisku ułożonym na ławie żelbetowej po uprzednim tymczasowym zabezpieczeniu budynku zarówno od wewnątrz (podstęplowanie stropów, wykonanie ram usztywniających itp.), jak i od zewnątrz (wykonanie szkieletu zabezpieczającego)”.

    Wszelkie działania dotyczące translokacji willi Grüneberga, które odbiegają od metody przesunięcia całej bryły zabytku, należy zatem uznać za niezgodne z decyzją Prezydenta Miasta Szczecina, czyli za działania bezprawne.

   Ponadto Stowarzyszenie pragnie przypomnieć, że cała operacja translokacji Willi Grüneberga ze względu na planowaną lokalizację kolektora w miejscu zabytku jest niepotrzebna, co wykazał w swojej opinii z dnia 19.11.2010 r. Rzeczoznawca Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Pan dr inż. arch. Tomasz Cykalewicz. Wojewódzka Rada Ochrony Zabytków miała możliwość zapoznania się z powyższą opinią na posiedzeniu 29.11.2010 r. Wówczas na jej podstawie Rada uznała argumenty inwestora Gminy Miasto Szczecin, dotyczące lokalizacji kolektora w miejscu zabytku za bezzasadne, i wydała opinię wnioskującą o objęcie ochroną Wilii Grüneberga poprzez wpis do rejestru zabytków. Do dnia dzisiejszego Gmina Miasto Szczecin nie przedstawiła i nie poddała pod dyskusję żadnych argumentów przemawiających za koniecznością lokalizacji kolektora w tym akurat miejscu, i co za tym idzie, za koniecznością przeniesienia willi w inne miejsce.

    Wracając do wniosku Konsorcjum firm Szybki Tramwaj Sp. z o. o. / Strabag Sp. z o. o., sprawia on wrażenie, że wariant translokacji tzw. segmentowej jest z jakichś względów wygodny dla wykonawcy, ale tym względem nie jest na pewno dobro zabytku.

   Stowarzyszenie wyraża nadzieję, że Rada opiniując w przedmiotowej sprawie będzie kierowała się przede wszystkim dobrem zabytku i nie wyrazi zgody na tzw. translokację segmentową willi Grüneberga.

 

.